Thực hiện yêu cầu phối hợp đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026 và xây dựng dự toán thu ngân sách năm 2027, Ủy ban nhân dân xã Mai Hoa rà soát tình hình thực tế trên địa bàn, kết quả quản lý các nguồn thu và khả năng tạo nguồn trong thời gian tới; báo cáo để trao đổi, thống nhất với cơ quan Thuế như sau:

I. KHÁI QUÁT XÃ MAI HOA

Xã Mai Hoa được thành lập sau sắp xếp đơn vị hành chính và năm 2025 là năm đầu tiên tổ chức quản lý ngân sách trên địa bàn mới. Toàn xã có 2.847 hộ, 8.527 nhân khẩu, 22 thôn; cơ cấu kinh tế chủ yếu vẫn là sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, hộ sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ và dịch vụ. Trên địa bàn chưa có chợ truyền thống, hoạt động thương mại - dịch vụ còn hạn chế; số doanh nghiệp, hợp tác xã có quy mô lớn và tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách chưa nhiều. Đây là đặc điểm có ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô và tính ổn định của các khoản thu thường xuyên.

Qua rà soát, hiện có 207 hộ kinh doanh và 64 doanh nghiệp, hợp tác xã có mã số thuế trên địa bàn. Trong 64 doanh nghiệp, hợp tác xã, có 31 đơn vị đang hoạt động, 2 đơn vị tạm ngừng, 5 đơn vị không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, 10 đơn vị đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế và 16 đơn vị đã hoàn tất chấm dứt mã số thuế. Đối với hộ kinh doanh, 203/207 hộ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm; vì vậy, nguồn thu từ khu vực này có quy mô phân tán và khả năng tăng thu không lớn.

Năm 2026, cùng với việc ổn định tổ chức sau sáp nhập, địa phương phải đồng thời rà soát, chuẩn hóa đối tượng nộp thuế, địa chỉ, sổ bộ và mã số thuế. UBND xã xác định đây không chỉ là yêu cầu phục vụ quản lý thu trước mắt mà còn là cơ sở để đánh giá đúng khả năng tạo nguồn, hạn chế bỏ sót đối tượng và nâng cao chất lượng dự toán những năm tiếp theo.

II. TÌNH HÌNH THỰC HIỆN DỰ TOÁN THU NGÂN SÁCH NĂM 2026

1. Khái quát nhiệm vụ thu ngân sách xã trên địa bàn.

Dự toán thu ngân sách trên địa bàn năm 2026 được giao 4.910,000 triệu đồng; ước thực hiện 9 tháng đạt 16.872,947 triệu đồng, bằng 343,6% dự toán. Kết quả chung vượt cao so với dự toán, song cơ cấu thu cho thấy mức tăng chủ yếu đến từ tiền sử dụng đất. Khoản thu này đạt 13.773,511 triệu đồng, chiếm khoảng 81,6% tổng thu 9 tháng.

Nhìn chung, nhiệm vụ thu ngân sách 9 tháng năm 2026 đạt kết quả tích cực, tổng thu vượt xa dự toán. Công tác quản lý đối tượng, làm sạch mã số thuế và phối hợp quản lý các nguồn thu có chuyển biến rõ. Tuy nhiên, nguồn thu chưa thật sự bền vững; tiền sử dụng đất chiếm tỷ trọng rất lớn, trong khi một số khoản thu thường xuyên còn thấp, quy mô kinh doanh nhỏ và dữ liệu sau sáp nhập tiếp tục cần chuẩn hóa. Đây là những vấn đề cần được tính toán thận trọng khi xây dựng dự toán năm 2027.

2. Kết quả và nguyên nhân chủ yếu

Thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 1.059 triệu đồng, bằng 207,6% dự toán. Trong đó, khu vực doanh nghiệp và tổ chức kinh doanh đạt 952 triệu đồng, hộ gia đình, cá nhân kinh doanh đạt 108 triệu đồng, bằng 30% kế hoạch. Mặc dù tổng khoản thu vượt dự toán, nhưng khu vực hộ kinh doanh còn nhỏ lẻ; 203/207 hộ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm và từ quý II/2026 số hộ thuộc diện kê khai, nộp thuế giảm theo ngưỡng doanh thu mới. Do đó, cần tiếp tục quản lý sát thực tế nhưng phải bảo đảm đúng đối tượng, đúng chính sách.

Thuế thu nhập cá nhân đạt 294 triệu đồng, bằng 140% dự toán; lệ phí trước bạ đạt 1.540 triệu đồng, bằng 154% dự toán. Đây là hai khoản thu có kết quả khá, song phụ thuộc trực tiếp vào số lượng và giá trị giao dịch nhà, đất, phương tiện và các khoản thu nhập chịu thuế phát sinh trong năm, vì vậy cần đánh giá trên cơ sở xu hướng thực tế, không tăng dự toán một cách cơ học.

Phí, lệ phí đạt 56 triệu đồng, bằng 93,3% dự toán, cơ bản bám sát kế hoạch; trong đó UBND xã thu 36,4 triệu đồng, Công an xã thu 19,1 triệu đồng. Thu từ quỹ đất công ích và đất công đạt 5,515 triệu đồng, bằng 55,2% dự toán, chủ yếu do quỹ đất đủ điều kiện khai thác, cho thuê còn hạn chế và phải bảo đảm đầy đủ thủ tục. Thu tiền cho thuê đất, mặt nước đạt 14,097 triệu đồng, bằng 141% dự toán, chủ yếu từ thuê mặt nước tại địa bàn Đức Lĩnh cũ nhưng quy mô nguồn thu còn nhỏ.

Tiền sử dụng đất đạt 13.773,511 triệu đồng, bằng 459,1% dự toán và là yếu tố quyết định mức tăng tổng thu năm 2026. Trong đó, đấu giá thành công 22 lô đất tại đồng Bãi, xã Ân Phú cũ, đem lại khoảng 13,385 tỷ đồng. Đây là nguồn thu có tính thời điểm, phụ thuộc vào quỹ đất, hồ sơ pháp lý, tiến độ đấu giá và khả năng thu tiền; vì vậy, kết quả năm 2026 không nên được xem là mức nền thường xuyên cho các năm sau.

Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đạt 18 triệu đồng, bằng 90% dự toán. Sau sáp nhập, một số thông tin về địa chỉ, người sử dụng đất và sổ bộ chưa thống nhất, ảnh hưởng đến việc lập bộ và tổ chức thu. 

Thu cấp quyền khai thác tài nguyên đạt 39,956 triệu đồng, bằng 99,9% dự toán. Thu khác ngân sách đạt 72,867 triệu đồng, bằng 145,7% dự toán nhưng chủ yếu là các khoản phát sinh, trong đó có tiền phạt vi phạm hành chính, nên không phải nguồn thu ổn định.

3. Quản lý đối tượng, làm sạch mã số thuế và xử lý nợ

Công tác quản lý đối tượng được thực hiện đồng thời với việc ổn định địa bàn sau sáp nhập. Đã xử lý 78/78 mã số thuế của hộ, cá nhân kinh doanh thuộc trạng thái 03, 06, đạt 100%; đối với doanh nghiệp, hợp tác xã có 15 đơn vị thuộc các trạng thái này được rà soát, gồm 10 đơn vị trạng thái 03 và 5 đơn vị trạng thái 06. Kết quả trên góp phần làm rõ đối tượng đang hoạt động, ngừng hoạt động và giảm sai lệch trong dữ liệu quản lý.

Đối với xây dựng nhà ở tư nhân, UBND xã đã tổ chức làm việc với 32 hộ/chủ công trình qua 2 đợt; có 11 trường hợp kê khai, nộp thuế, số thu 43,717 triệu đồng. Việc phối hợp nắm thông tin công trình phát sinh từ cơ sở bước đầu phát huy hiệu quả, cần tiếp tục duy trì trong thời gian tới.

Tổng nợ thuế trên địa bàn là 449,7 triệu đồng, trong đó nợ có khả năng thu 439,7 triệu đồng. UBND xã xác định cần tập trung đôn đốc các khoản có khả năng thu, đồng thời phối hợp rà soát, điều chỉnh các khoản nợ do dữ liệu chưa chính xác để số liệu nợ phản ánh đúng thực tế.

III. TÌNH HÌNH GIAO DỰ TOÁN THU NGÂN SÁCH NĂM 2027

Dự kiến tổng thu ngân sách trên địa bàn năm 2027 là 6.570,000 triệu đồng, tăng 1.214,000 triệu đồng, bằng 145,1% dự toán năm 2026. Dự toán được xây dựng theo từng nguồn thu, bám sát kết quả thực hiện và khả năng phát sinh thực tế; không lấy khoản thu đột biến từ tiền sử dụng đất năm 2026 làm nền để tăng đồng loạt các khoản thu.

1. Thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh

Dự kiến 600 triệu đồng, tăng so với năm 2026 là 18%. Mặc dù năm 2026 ước đạt 1.059,000 triệu đồng, nhưng 203/207 hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm, hoạt động thương mại - dịch vụ còn nhỏ và chưa có chợ truyền thống. Vì vậy, mức 600 triệu đồng là phù hợp với quy mô nguồn thu hiện có và có tính khả thi.

2. Thuế thu nhập cá nhân

Dự kiến 250 triệu đồng, tăng 40 triệu đồng và tăng 19% so với dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thu 294,000 triệu đồng; mức dự kiến năm 2027 có cơ sở từ kết quả thực hiện, đồng thời vẫn thận trọng do khoản thu phụ thuộc vào số lượng và giá trị giao dịch, nhất là giao dịch về nhà, đất, chuyển nhượng, biếu tặng….

3. Lệ phí trước bạ

Dự kiến 1.500,000 triệu đồng, tăng 500 triệu đồng và tăng 50% so với dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thu 1.540,000 triệu đồng; tuy nhiên, nguồn thu phụ thuộc vào số lượng, giá trị hồ sơ phát sinh, chủ yếu nguồn thu này thu từ lệ phí trước bạ nhà đất và phí trước bạ của Ô tô, xe máy. Mức dự kiến tăng năm 2027 so với 2026 dựa trên đánh giá, nhận định sức mua và sức bán của người dân đối với các loại tài sản.

4. Phí, lệ phí

Dự kiến 60 triệu đồng, giữ bằng dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thực hiện 60-65 triệu đồng; nguồn thu phụ thuộc chủ yếu vào số lượng hồ sơ, thủ tục phát sinh nên giữ ổn định là phù hợp.

5. Thu từ quỹ đất công ích và đất công

Dự kiến 10,000 triệu đồng, giữ bằng dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thu 5,515 triệu đồng; khả năng tăng thu còn hạn chế do quỹ đất đủ điều kiện khai thác không lớn và phải bảo đảm đầy đủ thủ tục. Bên cạnh đó đất 5% hiện nay các hộ dân không mặn mà thực hiện dẫn đến để hoang, UBND xã đã vận động các hộ dân chuyển đổi mục đích để phát triển kinh tế tránh tình trạng hoang hóa gây lãng phí.

6. Thu tiền cho thuê đất, mặt nước

Dự kiến 14,000 triệu đồng, tăng 4,000 triệu đồng so với dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thu 14,097 triệu đồng, chủ yếu từ nguồn cho thuê mặt nước tại địa bàn Đức Lĩnh cũ. Mức dự kiến năm 2027 cơ bản phù hợp với nguồn thu đang có.

7. Thu tiền sử dụng đất

Dự kiến 4.000,000 triệu đồng, tăng 1.000,000 triệu đồng so với dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thu 13.773,511 triệu đồng, trong đó khoảng 13,385 tỷ đồng từ đấu giá 22 lô đất tại Đồng Bãi, Ân Phú cũ. Với nhận định của thị trường Bất động sản và nhu cầu của người dân đang chửng lại, trong khi đó giá trị của đất ở quá cao. Nên UBND xã dự kiến năm sau tiếp tục đấu giá đất nhưng chỉ đưa ra con số 4 tỷ để xây dựng kế hoạch thu năm 2027. Đây là khoản thu có tính thời điểm, phụ thuộc quỹ đất, tiến độ hoàn thiện hồ sơ, đấu giá và thu tiền, cần gắn với các khu đất có đủ điều kiện thực hiện trong năm.

8. Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

Dự kiến 20,000 triệu đồng, giữ bằng dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thu 18,000 triệu đồng; sau sáp nhập còn một số thông tin về địa chỉ, người sử dụng đất và sổ bộ cần tiếp tục chuẩn hóa. Trọng tâm năm 2027 là quản lý đúng đối tượng, thu đúng, thu đủ.

9. Thu cấp quyền khai thác tài nguyên

Dự kiến 40,000 triệu đồng, giữ bằng dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thu 39,956 triệu đồng, cơ bản đạt dự toán; mức giao năm 2027 phù hợp với khả năng phát sinh hiện nay.

10. Thu khác ngân sách

Dự kiến 70,000 triệu đồng, tăng 20,000 triệu đồng so với dự toán năm 2026. Năm 2026 ước thu 72,867 triệu đồng. Tuy nhiên, đây là khoản thu phụ thuộc vào các khoản phát sinh cụ thể, trong đó có tiền phạt vi phạm hành chính, nên mức dự kiến năm 2027 được xác định thận trọng.

11. Đánh giá chung

Tổng dự toán thu năm 2027 là 6.570 triệu đồng, cơ bản tập trung vào các nguồn có khả năng tạo thu rõ hơn, nhất là tiền sử dụng đất, thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ. Các khoản thu quy mô nhỏ hoặc chưa có cơ sở tăng ổn định được giữ ở mức phù hợp. Cơ cấu này sát hơn với điều kiện kinh tế của Mai Hoa, đồng thời vẫn tạo dư địa để phấn đấu tăng thu trong quá trình thực hiện.

IV. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT

Để thực hiện tốt nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026 và xây dựng dự toán năm 2027 sát thực tế, UBND xã Mai Hoa đề nghị Thuế cơ sở 5 quan tâm phối hợp các nội dung sau:

1. Phối hợp rà soát, thống nhất số liệu thực hiện 9 tháng năm 2026; đồng thời phân tích cụ thể từng khoản thu, nhất là các khoản đã đạt thấp hoặc chưa đạt dự toán, xác định số còn phải thu và khả năng phát sinh trong những tháng cuối năm để UBND xã có giải pháp tổ chức thu, phấn đấu hoàn thành cao nhất dự toán năm 2026.

2. Tăng cường phối hợp chống thất thu, quản lý sát đối tượng và nguồn thu phát sinh trên địa bàn. Đề nghị Thuế cơ sở 5 phối hợp với UBND xã, các thôn và bộ phận chuyên môn thường xuyên trao đổi, cập nhật thông tin về hộ, cá nhân, tổ chức sản xuất, kinh doanh; kịp thời quản lý các trường hợp phát sinh, biến động về ngành nghề, quy mô, doanh thu, địa điểm và tình trạng hoạt động, không để bỏ sót đối tượng hoặc nguồn thu.

3. Đề nghị phối hợp quyết liệt trong quản lý thuế đối với hoạt động xây dựng nhà ở tư nhân. UBND xã, các thôn và bộ phận chuyên môn có trách nhiệm kịp thời cung cấp thông tin về công trình phát sinh, chủ hộ, địa điểm và thời điểm xây dựng; cơ quan Thuế phối hợp rà soát, hướng dẫn kê khai, tổ chức thu đúng, thu đủ theo quy định, đôn đốc các trường hợp thuộc diện phải kê khai, nộp thuế. Phấn đấu rà soát đầy đủ các công trình xây dựng nhà ở tư nhân phát sinh trên địa bàn năm 2026, hạn chế tối đa bỏ sót nguồn thu.

4. Đối với các khoản thu năm 2026 chưa đạt dự toán, đề nghị phối hợp lập danh sách cụ thể theo từng khoản, từng đối tượng và địa bàn; xác định số còn phải thu, nguyên nhân và biện pháp xử lý, nhất là thu từ khu vực hộ kinh doanh, phí - lệ phí, quỹ đất công ích và đất công, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và các khoản có khả năng phát sinh. Định kỳ trao đổi tiến độ để kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm các khoản có khả năng thu được tổ chức thu đầy đủ trong năm.

5. Phối hợp phân loại, đôn đốc xử lý nợ thuế 449,7 triệu đồng, ưu tiên 439,7 triệu đồng nợ có khả năng thu; đồng thời rà soát, điều chỉnh các khoản nợ do dữ liệu chưa chính xác để số liệu quản lý phản ánh đúng thực tế.

6. Phối hợp chuẩn hóa, đối soát và chia sẻ dữ liệu về người nộp thuế, hộ kinh doanh, doanh nghiệp, đất đai, xây dựng và các nguồn thu phát sinh sau sáp nhập; ưu tiên xử lý các trường hợp sai lệch về địa chỉ, người sử dụng đất, mã số thuế và sổ bộ.

7. Đối với tiền sử dụng đất và các khoản thu liên quan đến đất, đề nghị phối hợp rà soát từng khu đất, tình trạng pháp lý, điều kiện đấu giá, tiến độ thực hiện và khả năng thu tiền, làm cơ sở xây dựng kế hoạch thu và tổ chức thực hiện ngay từ đầu năm.

8. Đề nghị duy trì chế độ phối hợp, trao đổi thường xuyên trong những tháng cuối năm 2026; trường hợp khoản thu có nguy cơ không đạt dự toán cần kịp thời trao đổi để xác định nguyên nhân và giải pháp xử lý, không để dồn nhiệm vụ thu vào cuối năm.

9. Trên cơ sở kết quả thực hiện năm 2026 và khả năng phát sinh thực tế, đề nghị Thuế cơ sở 5 phối hợp với UBND xã thống nhất dự kiến thu ngân sách trên địa bàn năm 2027 là 6.570 triệu đồng, đồng thời xác định các giải pháp tổ chức thực hiện và dư địa phấn đấu tăng thu trong quá trình thực hiện.

Trên đây là Báo cáo của UBND xã Mai Hoa về tình hình thực hiện thu ngân sách 9 tháng năm 2026 và dự kiến giao dự toán thu ngân sách trên địa bàn năm 2027, làm cơ sở trao đổi, thống nhất trong quá trình xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán.